کڕیارێک ساڵی ڕابردوو زەوی لە چۆنبوری کڕیبووە، بە ئومێدی ئەوەی بیفرۆشێتەوە بۆ کۆمپانیایەکی گەورەی داتا سێنتەر. نرخی ئەو زەوییە دوو تا سێ قات لە زەوی هاوشێوەی دەوروبەری بەرزتر بووە، تەنها لەبەر ئەوەی لە نزیکی هێڵی وزەیەکی بەهێز بووە. ئێستا ئەو کڕیارە لەوانەیە بمێنێتەوە بەبێ کڕیار.
لە ١٥ی مانگی ڕابردوودا، تایلەند بە یەکجار ٤٩ پرۆژەی چالاکی بنیاتنانی ناوەندی داتا ڕاگرت، هەروەها زیاتر لە ١١٧ داواکاری تری چاوەڕوانی مۆڵەت ئێستا بەستراوەتەوە تا ڕامانگیرییەکانی نوێ دەربارەی بەکارهێنانی سەرچاوە (وزە و ئاو) و ستانداردەکانی سەلامەتی ئامادە بن. بەپێی ڕایگەیاندنی فەرمی، ئەم وچەستنە نزیکەی مانگێک بەردەوامە.
ئایا ئەمە واتای ئەوەیە کە کڕینی خانوو یان ئاپارتمان لە فوکێت یان بانکۆک ئێستا مەترسیدارە؟ وەڵامی ڕاستەوخۆ: نا. ئەم بەستنە بابەتێکی جودایە، تایبەت بە زەوی پیشەسازی و پرۆژەی بازرگانی، نەک بازاری خانووبەرەی نیشتەجێبوون.
بۆچی حکوومەتی تایلەند ئەم بەستنەی داناوە؟
هۆکاری سەرەکی، پاڵەپەستۆیە لەسەر تۆڕی وزە و دابینکردنی ئاو. بانکۆک بەتەنیا ئێستا ٣٤ ناوەندی داتا کار دەکات، و زۆربەی پرۆژەکانی چاوەڕوان لە کۆریدۆری ئابووری ڕۆژهەڵات (EEC) کۆبوونەتەوە، بە تایبەت لە چۆنبوری، ڕایۆنگ، و کۆریدۆری بانگ نا.
ڕامانگیرییەکانی نوێ دوو بابەت لەخۆدەگرن: یەکەم، بەکارهێنانی سەرچاوە (کارەبا و ئاو)، دووەم، ستانداردەکانی سەلامەتی بیناسازی. ساڵی ٢٠٢٠، کۆریدۆری ئابووری ڕۆژهەڵات بەربووە بە وشکەساڵییەکی سەخت کە بووە هۆی سنووردارکردنی وەرگرتنی ئاو بۆ پیشەسازی، بۆیە بەندی ئاو لە یاسای نوێدا شتێکی گرنگە، نەک تەنها فۆرمالیتەیەک.
بۆ ڕوونکردنەوەی قەبارەی کێشەکە: داواکارییەکانی وەبەرهێنانی بیانی بۆ تایلەند لە نیوەی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٦، بە ڕێژەی %٨٠ زیادی کردووە بەراورد بە ساڵی پێشوو، گەیشتووەتە ١.٣٧ ترلیۆن باهت (نزیکەی ٤٠.٦ ملیار دۆلار)، کە بەشێکی زۆری ئەم بڕە پەیوەندیدارە بە پرۆژەی زیرەکی دەستکرد و ناوەندی داتا.
پاش مانگێک، ئایا هەموو شت دەگەڕێتەوە ئاسایی؟
وەڵامی کورت: بەگوێرەی ڕوونی مێژووی هاوشێوە لە ڕۆژئاوای دووری، نا.
سینگاپور لە ساڵی ٢٠١٩ بەستنێکی تەکنیکی هاوشێوەی ئەمە داڕشت، بەڵام ئەو بەستنە تا ساڵی ٢٠٢٢ بەردەوام بوو، سێ ساڵ، پاش ئەوە کۆتایی بە سیستەمی کۆتای (quota) هات، نەک بە کردنەوەی دەرگا بۆ هەموو کەس. مالیزیاش کە بەشێک لە داواکارییەکانی جۆهۆر وەرگرت لەو ماوەیەدا، لە ساڵی ٢٠٢٤ سیستەمی هەڵسەنگاندنی خۆی بۆ بەکارهێنانی ئاو و کارەبا دانا بۆ شوێنی نوێ.
مانگێک تەنها ماوەیەکە بۆ نووسینی بەڵگەنامەیەک، نەک بۆ گەڕاندنەوەی تەواوی جێبەجێکردنی مۆڵەتەکان. پاش بڵاوکردنەوەی یاساکانی نوێ، قۆناغێکی دووەمی هێواتر دەست پێدەکات: پێداچوونەوە بە پرۆژەکانی کۆن کە لەسەر بنەمای تایبەتمەندییەکانی کۆنی نرخی کارەبا و دەستڕاگەیشتنی ئاو دیزاین کراون. لێرەدایە کە مەترسی ڕاستەقینەی وەبەرهێنەران دەردەکەوێت: بەشێکی زۆر لەو ١١٧ پرۆژە داواکارییە لەوانەیە ژێر یاساکانی نوێ بەرهەمهێنانی ئابووری نەبن.
کێ لەم بەستنە زیانمەند دەبێت؟
ئەمانە کەسانەن کە ڕاستەوخۆ کاریگەرییان لەسەرە:
- خاوەن زەوی پیشەسازی: زەوی لە چۆنبوری، ڕایۆنگ، و سامووت پراکان لە ساڵانی ٢٠٢٤-٢٠٢٥ لەسەر بنەمای چیرۆکی زیرەکی دەستکرد نرخیان زیادکرا. کڕیاران لە ڕاستیدا نرخی زەوی نەدەدا، بەڵکوو نرخی چانسێکیان دەدا کە ڕۆژێک کۆمپانیایەکی گەورە بێت. ئەو چانسە ئێستا هەرزانتر بووەتەوە: تا یاساکان بڵاو نەکرێنەوە، هیچ کۆمپانیایەک بە نرخی کۆن واژۆ ناکات.
- کۆمپانیای بیناسازی و ئەندازیاری: ڕاگرتنی ٤٩ کارگەی چالاک واتای ئامێری بێکار و کرێکاری بێکارە، تێچووێک کە لە شوێنێکی زنجیرەی دابینکردندا دەبێت هەڵبگیرێت.
- پرۆژەی تێکەڵی بازرگانی و پیشەسازی: پرۆژەی وێردهاوس و ئۆفیس کە بازاڕگەری کرابوون بەهۆی نزیکبوونەوە لە ناوەندی داتاوە، ئێستا ئەو بەڵگەیان لەدەستچووە.
خانووبەرەی نیشتەجێبوون، لێرەیە کە تێگەیشتنی هەڵە دەست پێدەکات.
ئایا ناوەندی داتا کڕیاری کرێ بۆ ئاپارتمانەکانمان دەهێنێت؟
هەڵەیەکی باوی گفتوگۆ لەسەر خانووبەرەی تەکنۆلۆژیانە لە تایلەند ئەمەیە: کاتێک ناوەندی داتایەک لە نزیک بنیات دەنرێت، خەڵک بیر لەوە دەکەنەوە کە ئاپارتمانێک لە سریراچا یان پاتایا کڕیاری فۆرماڵی بیانی دەکێشێت. بەڵام ئەمە هەڵەیە.
کارگەیەک کە ٣٠٠٠ کرێکاری هەیە، داواکارییەکی بەردەوامی کرێ دروست دەکات. بەڵام ناوەندی داتای گەورە، کاتێک بە تەواوی کار پێ دەکرێت، بەپێی خەمڵاندنی پیشەسازی تەنها چەند دەیان تا سەدان کارمەندی هەمیشەیی هەیە، زۆربەیان ئەندازیار و ئێستیشی خۆجێیین. قۆناغی بنیاتنان هەزاران کاری کاتی دروست دەکات، بەڵام ئەمانە کرێکاری مووچە کەم و نیشتەجێی خانووی کرێکارانی گشتین، نەک لە ئاپارتمانی سێ ملیۆن باهتیدا.
ئەگەر مودێلی داهاتی کرێی خۆتان بۆ کۆریدۆری ڕۆژهەڵات پشتیبەندی بە ناوەندی داتا بووە، پێویستە دووبارە بژمێردرێتەوە بەبێ ئەوان. پیشەسازی، کارگەکانی ژاپۆنی و چینی، و بەندەری لام چاباڵ ئەوانەن کە ڕاستەوخۆ داواکاری کرێ لە سریراچا دروست دەکەن، نەک هۆڵی سێرڤەرەکان.
چیم پێویستە بکەم ئەگەر زەوی یان پرۆژەم هەبووە؟
ڕوانگەی ئێمە ڕاستەوخۆیە: زەوی بۆ گەشەپێدانی تەکنۆلۆژیانە مەکڕە تا ئەو یاسا و ڕامانگیرییانی کارەبا و ئاو بڵاو نەکرێنەوە. ئەگەر پێشتر ڕێکەوتنامەیەکی سەرەتایی واژۆکراوت هەیە، بۆچی هەوڵ نەدەیت لەسەر کاتی داخستن و نرخ دووبارە دانوستان بکەیت؟ لۆژیکی ئەمە ڕوونە: بارودۆخی ڕامانگیری گۆڕاوە، بۆیە کاتی داخستنیش پێویستە بگۆڕدرێت تا یاساکان بڵاو بکرێنەوە.
ئەگەر زەوییەکەت پێش ساڵی ٢٠٢٤ بە نرخی پیشەسازی کڕیوتە و ئێستا داهاتی هەیە، بمێنووزی. بەڵام ئەگەر لە ٢٠٢٤-٢٠٢٥ بە نرخی دووسان تا سێسان زیاتر لە زەوی هاوشێوەی دەوروبەری کڕیوتەتەوە، تەنها بۆ فرۆشتنەوە بۆ کۆمپانیایەک، ئێستا کات بۆ فرۆشتن تەنگ دەبێتەوە، و باشترە بۆ کڕیارێک بگەڕێیت لە چوارچێوەیەکی بەکارهێنانی جیاواز وەک لۆجستیک، پیشەسازی سووک، یان وێردهاوس.
ئەگەر بودجەکەت لە ژێر ١٠ ملیۆن باهتەوەیە و بۆ خۆت خانوویەک دەکڕیت یان بۆ کرێی گەشتیاری، ئەم هەموو دراما ڕامانگیرییانەی سەر هۆڵی سێرڤەرەکان هیچ پەیوەندییەکی بە تۆوە نییە.
تێبینییەکی کاراکتی: هەڵسەنگاندنی زەوی پیشەسازی لە چۆنبوری لە دوورەوە بەشێوەیەکی گشتی بێ سوودە. ئەوەی گرنگە ڕێگای گەیشتن، نزیکبوونەوە لە هێڵی وزە، و بنیادی وەرگرتنی ئاوە، وردەکاریانەی کە تەنها لە سەر زەوی دەتوانیت دڵنیایی لێی بکەیت.
ئایا ئاماژە هەیە کاریگەری لەسەر بازاری بانکۆک و فوکێت بکات؟
نا، بەبێ گۆڕان. بازاری خانووبەرەی نیشتەجێبوون و بازاری ناوەندی داتا تەنها لە یەک خاڵدا پەیوەندییان هەیە، لە ڕێگای زەوی پیشەسازی و کۆمپانیای بیناسازییەوە. نەک داواکاری ئاپارتمان و نەک نرخی کرێی گەشتیاری پابەندی ئەم بڕیارە نییە.
ئەگەر بیری کڕینی خانووبەرەی نیشتەجێبوونت لە فوکێت یان بانکۆک هەیە، مامەڵەکەت بەپێی بنەماکانی ئاسایی بازار بکە، وەک نزیکبوونەوە لە کەنار، کوالیتی بیناسازی، و مۆڵەتی یاسایی، نەک بەپێی هەر هەواڵێکی وا لەبارەی ناوەندی دیجیتاڵ.
سەرچاوە: The CITY Asia