فەرمانی ٢/٢٥٦٩ی تایلەند: کۆمپانیای نامینی چیدی کۆتایی هات؟

کاتێک بانکی ژمارە پشکنین دەکات، نەک تەنها ژمارەی هەڵگری هەڵگری هەڵگر

وەرە بیر لە کارێکی ئاسایی بکەینەوە کە بۆ ٢٠ ساڵ لە پووکێت دووبارە بووەتەوە: کڕیارێکی بیانی ١٢ ملیۆن باتی تایلەندی دەنێرێت بۆ کڕینی ڤیلایەک، پارێزەرێکی تایلەندی کۆمپانیایەک تۆمار دەکات کە ٥١%ی بە فەرمی لەلای سێ هاوڵاتی تایلەندییە، بیانییەکەش ٤٩% وەردەگرێت لەگەڵ مافی ئیمزای بەڕێوەبەری. ئەم شێوازە کارا بوو، هەتا ئێستا.

لە ١ی ئابی (August) ٢٠٢٦ەوە، بەشی گەشەپێدانی بازرگانی تایلەند (DBD) ئیتر لەو سێ هاوڵاتییە بانکی داوا دەکات کە پیشانی بدەن پارەکەی بەشەکەیان لە کوێوە هاتووە. وەڵامی ڕاستەوخۆ بۆ هەر کەسێک ئێستا لە بیری کڕینی خانووبەرەیەکی تایلەنددایە: فەرمانی نوێی DBD ژمارە ٢/٢٥٦٩ نەک بیانییان قەدەغە دەکات، نەک کۆمپانیای پێشتر تۆمارکراو بەفیڕۆ دەدات، بەڵام شێوازی نامینی هەرزانی هەڵگری هێمن ئیتر لە پراکتیکدا مەحاڵ دەکات، چونکە تۆمارکار ئێستا ڕێڕەوی پارە دەپشکنێت، نەک تەنها وێنەی کۆتایی پێکهاتەی سەرمایە لەسەر کاغەز.

تۆمارکردنەکانی پێش ١ی ئابی ٢٠٢٦ کە لەژێر فەرمانی کۆنی ٢/٢٥٦٨ کراون، دووبارە نایکرێنەوە پشکنین.

فەرمانی ٢/٢٥٦٩ واقعا چی دەگۆڕێت؟

فەرمانی DBD ژمارە ٢/٢٥٦٩ لە ١ی ئابی ٢٠٢٦ جێبەجێ کرا و جێگری دوو فەرمانی پێشووی کرد: فەرمانی ٢/٢٥٦٨ و فەرمانی ١/٢٥٦٩. لە هەر تۆمارکردنێک کە بەشداری بیانی تێدا هەبێت، ئێستا ئەم بەڵگەنامانە پێویستن:

• بەڵگەی حسابی بانکی (bank statement) لە هاوڵاتیانی تایلەندی هاوبەش
• بەڵگەی حسابی وەرگرەی کۆمپانیاکە
• نامەی واژۆکراوی ڕوونکردنەوەی وەبەرهێنان (Investment Explanation Letter)

پشکنین ئێستا لە کاتی تۆمارکردن یان گۆڕانکاریدا ئەنجام دەدرێت، نەک دوواتر لە کاتی پشکنینی باج. ئەم یاسایە هەموو تۆمارکردنی کۆمپانیا و هاوبەشیێتییەک دەگرێتەوە کە بەشداری بیانی کەمتر لە ٥٠% تێدابێت، لەگەڵ هەر گۆڕانکارییەک کە هاوبەشێکی کەمینەی بیانی یان واژۆکەرێکی بیانی نوێ بۆ زیاد بکات.

خاڵێکی سادە بەڵام گرنگ: ئەگەر کۆمپانیاکەت لە ٢٠٢١ یان ٢٠٢٥ تۆمار کرابێت، بە شێوەیەکی خۆکار نایە ژێر پشکنین. بەڵام یەکەم گۆڕانکاری ڕەسمی، گۆڕینی بەڕێوەبەر، فرۆشتنی هەندێک هاوبەشی، یان زیادکردنی سەرمایە، دەبیت بەرگری تەواوی بەڵگەنامەکان لەگەڵ خۆیدا بهێنیت.

بۆچی ئەم دیاردەیە سەرچاوەی لە یاسای ١٩٩٩ هەیە

ڕێژەی ٤٩%-٥١% لە هیچ لۆژیکی ئابووریەوە نەهاتووە، بەڵکو لە کۆمپرۆمایسێکەوە هاتووە. یاسای بازرگانی بیانی (Foreign Business Act B.E. 2542, واتە ١٩٩٩) سێ لیستی چالاکی داخستووە لەسەر بیانییان، لەوانە بازرگانی زەوی و زۆربەی خزمەتگوزارییەکان، و کۆمپانیایەکی بیانی پێناسە کرد وەک ئەوەی نیوەی سەرمایەکەی یان زیاتر لەلای کەسانی دانیشتووی دەرەوەیە. بازارەکە حساباتی خۆی کرد: ٤٩% بۆ بیانی، ٥١% بۆ هاوڵاتیانی تایلەندی. کێ بوون ئەو هاوڵاتیانە و پارەکەیان لە کوێوە هاتبوو، بۆ ساڵانێکی زۆر کەس گوێی پێنەدا.

ممنوعیەتی هەڵگری نامینی خۆی نوێ نییە: لە یاسای بنەڕەتیدا هەر لە ١٩٩٩ دانراوە. بەشی ٣٦ی یاسای بازرگانی بیانی سزای تا ٣ ساڵ زیندان و جەریمەی ١٠٠,٠٠٠ تا ١,٠٠٠,٠٠٠ باتی تایلەندی دیاری کردووە، کە بۆ هەردووکیان جێبەجێ دەبێت، بیانییەکە و ئەو هاوڵاتیی تایلەندییەی ڕازی بووە پارەکە بگرێت.

بەپێی خەمڵاندنی بازار، هەزاران ڤیلا لەگەڵ زەوی لە پووکێت، کۆساموی و پاتایا هەر بەم شێوازە پێکهاتوون. لە یاساییەوە، هەمیشە لاواز بووە: یاسای زەوی (Land Code) بە ڕوونی ڕێگری لە بیانی دەکات لە دەستکەوتنی زەوی لە ڕێگەی پڕۆکسییەوە، و لە تیۆریدا بەشی زەوی دەتوانێت ناچار بکات زەوییەکە بفرۆشرێت. لە پراکتیکدا، پێش ٢٠٢٤، ئەمە بە دەگمەن بووە ئاست تووش بووە.

کاتێک لێکۆڵینەوەی مافیای پارە بووە هۆکار

ئەم گۆڕانکارییە لە خانووبەرەوە دەستپێنەکردووە. لە لێکۆڵینەوەی شوشتنی پارە و بازرگانی گەشتیاری خۆرئاوایی دەستی پێکرد: دووکانی کرێ، بار، دایڤ سێنتەر و ئاژانسی گەشتیاری کە بە فەرمی خاوەنیانی هاوڵاتیانی تایلەندی بوون، ئەوانەی مووچەیەکی ١٥,٠٠٠ باتی وەردەگرن بەڵام وەک خاوەنی چەند ملیۆن باتی سەرمایە تۆمار کراون. لەوێوە هەمان لۆژیک بەرەو هەموو ئەو شتانەی چوو کە بۆ DBD تۆمار دەکرێن.

فەرمانی ٢/٢٥٦٩ لە ڕاستیدا ئەم گۆڕینی سەرنجەیە کە فەرمی کراوە. تۆمارکار پێشتر تەماشای پێکهاتەی دەکرد، ئێستا تەماشای سەرچاوەی پارە دەکات. هاوڵاتیەکی تایلەندی کە بەشداری ٥١٠,٠٠٠ باتی لە کۆی سەرمایەی یەک ملیۆن باتی ڕاگەیاندووە، ئێستا دەبێت بەڵگە پیشان بدات کە پارەکە پێش گواستنەوە لە کوێ بووە و بۆ چ حسابی کۆمپانیایەک گواسترایەوە. نامەی ڕوونکردنەوەی وەبەرهێنان بە شەخصی واژۆ دەکرێت، و واژۆکەر بەرپرسیاری ناوەرۆکەکەیەتی.

لێرەدا زۆرترین شێوازی بەناوبانگی ساڵانی ڕابردوو دەشکێت. زۆر پێکهاتە پشتیان بەستوو بوو بە دوو تریکی سادە: پارە بەشی پرێفرێنس بە مافی دەنگدانی سنووردار، کە بیانییەکە بەرکەوتنی کاریگەری بدەت لەسەر ٤٩%، و قەرزێک کە هەمان بیانیی بەشی هاوڵاتیی تایلەندی پێی دابین کردووە. DBD پێشتر تریکی یەکەم وەک نیشانەی سوور بۆ هەڵگری نامینی دەبینی. تریکی دووەم ئێستا لەسەر بەڵگەی بانکی دیارە: پارە دەگاتە حسابی هاوڵاتیی تایلەندی چەند ڕۆژ پێش تۆمارکردن، بە بڕێک کە بە دەق لەگەڵ بەشدارییەکە یەکسانە. کارامەیی یاسایی زۆر باش نایوەستێتەوە بەرامبەر کرۆنۆلۆژیای بانک.

کۆمپانیا یان لیسی ٣٠ ساڵە، کام باشترە بۆ ڤیلایەکی مامناوەند؟

ڕوانگەی ئێمە: بۆ ڤیلایەک بە نرخی تا نزیکەی ٢٥ ملیۆن باتی تایلەندی، کردنەوەی کۆمپانیایەک ئەمڕۆ ئەرزشی نییە. لیسی تۆمارکراوی ٣٠ ساڵە لەژێر یاسای زەوی مۆڵەتی پارێزراو دەدات، زۆر کەمتر تێچووی هەیە بۆ پارێزگاری، و پێویستی بە هیچ تۆمارکردنی ساڵانە، پشکنینی حساباتی یان هاوبەشی زیندووی تایلەندی نییە.

بەڵام ئەمە هەمیشە نایە راست. ڕاستە دادگاکانی تایلەند بەشێوەیەکی جێگیر ڕازی نەبوون کە درێژکردنەوەی زیاتر لە ٣٠ ساڵ لەسەر خاوەنێکی نوێی زەوی بەستکاربوو بێت، ئەمە کێماسیێکی راستەقینەیە، و درۆیە ئەگەر پێچەوانەکەی بگوترێت. بەڵام لە بەراورد لەگەڵ هەموو مەترسییەکان، پێکهاتەی هەڵگری نامینی کۆنبووەوە خراپترە.

ئەم ڕاوێژە ئەگەر کارێکی کۆمپانیاوی راستەقینەت هەبووبیت، وەک هوتێل، بەکارهێنانی پیشەسازی، هەناردەکردن، یان گروپێکی چێشتخانە بە قازانجی ڕاستەقینە، هیچ کاتی نییە بۆ تۆ. لەو حاڵەتەدا، کۆمپانیایەک بە هاوبەشێکی تایلەندیی ڕاستەقینە کە بەڕاستی سەرمایە خەرج کردووە و لە بەڕێوەبردندا بەشدارە، پێکهاتەیەکی ئاسایی و بە تەواوی یاساییە. فەرمانی ٢/٢٥٦٩ ئامانج لە درۆ دەکات، نەک لە بازرگانی. بۆ پرۆژەی گەورەتر، ڕێگای تر هەیە: مۆڵەتی بازرگانی بیانی (Foreign Business License) یان پشتگیریی BOI، کە خاوەندارێتی بیانی تا ١٠٠% تێدا مۆڵەتپێدراوە.

چ کارێک دەبێت بکەیت ئەگەر ئێستا خاوەنی کۆمپانیای تایلەندی بیت؟

ئەگەر پێشتر خانووبەرەت لە ڕێگای کۆمپانیایەکی تایلەندییەوە کڕیوە، هەنگاوی گونجاو پشکنینێکی پێش هەر گۆڕانکارییەکی تۆماری. سەیر بکە پارەی بەشی هاوڵاتیانی تایلەندی پشتی بە چی بەستراوە، واژۆکەران کێن، و لە ماوەی دوو ساڵی داهاتوودا چ گۆڕانکارییەکت پێویستە. ئەرزانترە ئێستا ئەم کێشەیە چارەسەر بکەیت لەوەی لە ڕۆژی تۆمارکردندا کێشەیەک بدۆزیتەوە.

خاڵێکی پراکتیکی کە زۆر کەس لەبیر دەکەن: واژۆکردنی بەڵگەنامەی دامەزراندن و کردنەوەی حسابی بانکی کۆمپانیا لە تایلەند بەگشتی پێویستی بە ئامادەبووی شەخصی هەیە، و بانکی تایلەندی لە ٢٠٢٦دا زیاتر توند بوونەتەوە لەسەر ئەم جۆرە حساباتانە، زۆرجار داواکاری سەردانێکی دووەم دەکەن. ئەگەر تۆماركردنێکت لەبەردەمدایە، لانیکەم یەک هەفتە کاتی بۆ مانەوە لە تایلەند دابنێ، چونکە گۆڕینی کاتی سەردانی بانکی مانگێک دواتر لە نرخی بلیتی فرۆکەکە زیاترت تێدەچێت.

خانووبەرە لە تایلەند بەردەوام ئەم گۆڕانکاریانە بەدواداچوونی دەکات و دەتوانێت پێش گرتنی هەر بریارێک، ڕاستی و کاریگەریی پێکهاتەکەت بۆت ڕوون بکاتەوە.

سەرچاوە: AIM Bangkok