وەڵامی ڕاستەوخۆ: باقی کۆنترات چی پیشان دەدەت؟
ئەگەر کۆمپانیایەکی خانووبەرەی تایلەندی باقی کۆنتراتی 38.18 ملیار بات هەبێت (نزیکەی 1.17 ملیار دۆلار بە نرخی 32.5 بات بۆ هەر دۆلارێک)، ئەمە واتای کڕیارانی زۆر پێشتر واژۆیان کردووە و پارەی پێشەکییان داوە، بەڵام هێشتا خانووەکە بەنامەی یاسایی نەگواستراوەتەوە بۆیان. کۆمپانیای AssetWise لە تایلەند ئێستا ئەم ڕەقەمەیان هەیە، کە نزیکەی سێ قاتی داهاتی ساڵانەیانە. لەم باقییە، 57% لە داواکارییەکانی پۆرتفۆلیۆی هاوبەشی ASW و Rhom Bho Property (بە براندی The Title، بەنرخی 47.4 ملیار بات) تایبەتە بە بووکێت، کە دیدێکی داهاتی هەتا ساڵی 2028 دەدەتە کۆمپانیاکە.
ئەمە ڕاستەقینەیە: باقی کۆنترات پارەی وەرگیراو نییە، بەڵکو بەڵێنی واژۆکراوە. بەڵام ژمارەکە خۆی باسی کورتەیەکی گرنگ دەکات لەبارەی ئەوەی چی لە بووکێت ڕوودەدات.
بۆچی داهاتی نیو ساڵ بە تەنها باسی هەموو شتێک نییە
داهاتی شەش مانگی یەکەمی 2026 بۆ AssetWise گەیشتووەتە 5.69 ملیار بات، کە 57% زیادبووە بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵی پێشوو. بەڵام ئەمە لە دوو هۆکاری جیاواز سەرچاوە نەگرتووە: فرۆشتنی نوێ نییە کە داهاتی زیادکردبێت، بەڵکو گواستنەوەی خانووانەیە کە پێشتر فرۆشرابوون. لەژێر ستاندارد ژمێریاری تایلەندی، داهات تەنها لە کاتی گواستنەوەی خانووبەرەدا تۆمار دەکرێت، نەک لە کاتی واژۆکردنی کۆنتراتدا.
ئەمە بابەتێکی وردە بەڵام گرنگ: کۆمپانیایەک دەتوانێ داهاتی زیادی نیشان بدات تەنها بەهۆی ئەوەی پرۆژەیەکی کۆن گەیشتووەتە قۆناغی گواستنەوە، نەک بەهۆی فرۆشتنی زیاتر لە ئێستادا. بۆیە باقی کۆنترات وردتر پیشان دەدات چۆن بازاڕ ئێستا دەجوڵێت، لە داهاتی چوارچێوەیی وردتر.
کڕیاری بووکێت ئێستا چی دەکڕێت، نەک چەند مەتر؟
بووکێت چیتر بازاڕی ستۆدیۆی هەرزان بۆ کرێی کاتی کورت نییە. کڕیارێک کە بودجەی 8 تا 15 ملیۆن بات هەیە، ئێستا مامەڵە لەگەڵ پیتزای مالەکان ناکات، بەڵکو دەستنیشانی چۆنیەتی بەڕێوەبردنی کرێدانی کۆمپانیایەکە هەڵدەبژێرێت: کێ بەڕێوەی دەبات، ئۆکوپانسی لە وەرزی کەم-گەشتیار چۆنە، کێ پێداویستیەکان نوێ دەکاتەوە، و چۆن داهات دابەش دەکرێت لەنێوان خاوەن و بەڕێوەبەردا.
براند لێرەدا شێوازێکی گواستنەوەی مەترسیی بەڕێوەبردنە بۆ کۆمپانیایەکی پرۆفیشناڵ. ئەمە بۆچی نرخ زیادە: پرۆژە براندکراوان نرخێکی نزیکەی 20-35% زیاتر لە خانووبەرەی هاوشێوەی بێ براند لە هەمان شوێن داوا دەکەن. هۆکارێکی دیکەی کەمتر ئاسایی: کڕیارێک لە ڕووسیا، قازاقستان، یاخود چین زۆرجار ناتوانێ خۆی چاودێری بنیاتنان و بەڕێوەبردن بکات. پرۆژەیەکی براندکراو لەگەڵ کۆمپانیایەکی SET-لیستکراو، لە ڕاستیدا مانای کڕینی ڕاپۆرتی داراییی ئاشکراکراوە، نەک تەنها دیزاینێکی ناوخۆیی جوان.
کۆی ژمارە سەرەکییەکان لە یەک نیگا
| بابەت | ڕەقەم | داب و نەریت |
|---|---|---|
| داهاتی نیو ساڵ | 5.69 ملیار بات | زیادبووی 57% ساڵ بۆ ساڵ |
| باقی کۆنترات | 38.18 ملیار بات | تا مارسی 2026، نزیکەی 1.17 ملیار دۆلار |
| بەشی بووکێت لە داواکاری | 57% | لە پۆرتفۆلیۆی هاوبەشی ASW و Rhom Bho (47.4 ملیار بات) |
| کوارتای فرۆشتنی ڤیلا لە بووکێت (2025) | 12.9% زیادبووی | تایبەت بە پرۆژەکانی بەڕێوەبردن و شوێنی باش (بانگ تاو، لایان، کامالا) |
| ئۆکوپانسی و داهاتی ڕاستەقینە | 4-6% ساڵانە | دوای کۆمیسیۆنی بەڕێوەبەر، وزە، باج، و بۆشایی وەرزی |
چوارچێوەی یاسایی: چ ڕێژەیەک لە خانووبەرەکە دەتوانم بکڕم؟
بیانی دەتوانێت تنها لە 49% لە ڕووی فرۆشراوی هەر بینایەکی کۆندۆمینیۆم لە تایلەند خاوەندارێتی تەواو (freehold) بەدەست بێنێت، لەگەڵ پرۆژە براندکراوەکانیشدا. ماوەی 51% تر تەنها لە ڕێگای لیزینگ (leasehold) بۆ بیانی بەردەستە، بەشێوەیەکی ئاسایی بۆ 30 ساڵ لەگەڵ ژماردنی نوێکردنەوە.
پارەدان لەلایەن کڕیاری بیانییەوە پێویستە لە دەرەوەی تایلەند بۆ ناوی خۆی بە دراوی بیانی بگاتەوە و لەناو تایلەند بگۆردرێتەوە بۆ بات. بانکەکە فۆرمی Foreign Exchange Transaction (FET) دەردەکات، کە بەبێ ئەوە، ئیدارەی زەوی (Land Department) خاوەندارێتی تەواو بۆ بیانی تۆمار ناکات.
کوێ ئەم لۆژیکە ناڕوونە: ئەوەی براند بۆتانی نییە
پرێمیۆمی براند لە کاتی دووبارە فرۆشتنەوە باشتر ئیش نەکات. کڕیاری یەکەم 20-35% زیادە دەدات بۆ کۆمپانیایەکی بەڕێوەبردن و لۆبییەکی جوان، بەڵام کڕیاری دووەم، پێنج ساڵ دواتر، تەماشای نرخی هەر مەتر چوارگۆشە دەکات لە ناوچەکەدا و داهاتی ساڵی ڕابردوو. ئەگەر داهاتی ڕاستەقینەی نێت 4-5% بووبێت لە جیاتی 7-8% کە لە بروشوردا بەڵێن دراوە، پرێمیۆمەکە نامێنێت.
کێشەیەکی دیکە: باقی کۆنترات مانای گارانتی گەیاندنی پرۆژە نییە. تایلەند هیچ سیستەمێکی ناسراو نییە بۆ قۆزینی پارە لە هەژماری بلۆککراو تا تەواوبوونی بنیاتنان؛ پارەی کۆنتراتی کڕیار بەڕاستەوخۆ دەچێتە سەر کۆمپانیای بنیاتنان و بۆ بردنەپێش پرۆسەکە بەکاردێت. تاکە پاراستنی ڕاستەقینە، دۆخی داراییی کۆمپانیاکە، ڕابردوی تەواوکردنی پرۆژەکانی، و شێوازی کۆنتراتەکەیە. ئەمە هۆکارییکی گرنگی پراکتیکییە، نەک تەنها ناوبانگ، بۆ ئاشکراکردنی داراییی کۆمپانیاکان.
هەروەها، کەناراوی ڕۆژاوای بووکێت (بانگ تاو، لایان، کامالا) خانووبەرەی زۆری نوێ بەخۆیدا دەبینێت، و پێشبڕکێ بۆ هەمان کۆمەڵگای کرێدار توندتر دەبێت کاتێک باقی ئێستا دەبێتە بینای تەواوکراو.
بۆچوونی خانووبەرە لە تایلەند: کام بودجە کام ستراتیژی؟
ئەگەر بودجەتان کەمتر لە 5-6 ملیۆن باتە، بووکێتی براندکراو بۆ ئێوە نییە. لەم ئاستەدا، پرێمیۆمی براند داهاتی کرێ دەخوات، و ئێوە پێشبڕکێ لەگەڵ سەدان ستۆدیۆی هاوشێوە دەکەن. باشترە سەیری کۆندۆمینیۆمی بانکۆک بکەن نزیک لە ئیستگەکانی BTS و MRT، کە کرێدار ساڵانە تێدا دەژیت نەک تەنها چوار مانگ.
ئەگەر بودجەتان زیاترە لە 8 ملیۆن بات، لۆژیکەکە دەگۆردرێت. لێرەدا ئێمە پرۆژەیەک هەڵدەبژێرین کە سیانه پێوانەی سەلماندراو هەبیت: کۆمپانیاکە لیستکراوە لە بۆرسا و باقی کۆنتراتی خۆی ئاشکرا دەکات، بەڕێوەبەرەکە پێشتر خانووبەرەی لە دورگەکە بەڕێوەبردووە بە ڕەقەمی ئۆکوپانسی ڕاستەقینە، و کۆنتراتی لیزینگ داهاتی گارانتیکراو زیاتر لە 6% بەڵێن نادات (بەڵێنی زیاتر لەوە زۆرجار بە نرخی داخڵبووی زیاد جبران دەکرێتەوە).
هەنگاوێکی گرنگ کە زۆر کڕیار پشتگوێی دەخەن: سەردانی دورگەکە بکەن لە وەرزی کەم-گەشتیار، نەک لە شوباتدا. تەموز یاخود ئەیلوول ئۆکوپانسی ڕاستەقینەی کەناراو و ڕێگاکان زیاتر بە ڕاستی پیشان دەدەن لە وەرزی لووتکە.
پرسیارە باوەکان
باقی کۆنتراتی خانووبەرە چی مانایە؟
کۆی نرخی هەموو کۆنتراتی فرۆشتن و کڕینی واژۆکراو بۆ خانووبەرەیانەی هێشتا نەگواستراوەتەوە بۆ کڕیار. پارەکە تەنها لە کاتی گواستنەوە لە ئیدارەی زەویدا وەک داهات تۆمار دەکرێت. باقی 38.18 ملیار بات بەراورد بە داهاتی نیو ساڵی 5.69 ملیار بات، مانای ئەوەیە چەند ساڵی داهاتی داهاتوو پێشتر پارە دراوە.
زیادبوونی باقی کۆنترات مانای گارانتی تەواوبوونی بنیاتنانە؟
نەخێر. ئەمە نیشانەیەکی بەهێزی داواکاری و لیکوئیدیتییە، بەڵام گارانتیی یاسایی نییە. کڕیاران پێویستە ڕابردووی تەواوکردنی پرۆژەی کۆمپانیاکە، ڕاپۆرتی داراییی، و مەرجی کۆنتراتی بپشکنن، لەوانە جزای دواکەوتنی گواستنەوە.
بیانییەک دەتوانێت خانووبەرەی براندکراوی بووکێت بکڕیت وەک خاوەندارێتی تەواو؟
بەڵێ، تەنها لەناو 49% کوتای بیانی لە ڕووی فرۆشراوی بینا. ماوەی 51% تر تەنها لە ڕێگای لیزینگ بۆ بیانی بەردەستە، بەشێوەیەکی ئاسایی 30 ساڵ لەگەڵ نوێکردنەوە. پێش دانی پارەی پێشەکی، پشکنینی کوتای بیانیی ماوە پێویستە، چونکە بەخێرایی لە پرۆژە بەناوبانگەکاندا تەواو دەبێت.
داهاتی ڕاستەقینەی خانووبەرەی براندکراوی بووکێت چەندە؟
خەمڵاندنی بازاڕ داهاتی نێت، دوای کۆمیسیۆنی کۆمپانیای بەڕێوەبردن، وزە، و باج، بەشێوەیەکی ئاسایی لەنێوان 4-6% ساڵانەدا دەخەون. ڕەقەمی 8-10% کە لە کاڵاکانی بازاڕگەریدا پیشان دەدرێت، زۆرجار داهاتی گشتییە بەسەر بنەمای ئۆکوپانسی خەمڵێنراوی زیادە.
سەرچاوە: Dzen (hatamatata)