کورتەیەکی ڕاستەقینە بۆ ئەوانەی لە تایلەند دەکڕن
ئەگەر تۆش وەک زۆربەی کڕیارانی کورد بیرت لە وەبەرهێنان لە خانووبەرەی پووکێت یان بانکۆک کردووەتەوە، لەوانەیە ئەم هەواڵەت پێگەیشتبێت: ئیندۆنیزیا بڕیاری داوە 28 ملیار دۆلار خەرج بکات بۆ ئەوەی جاکارتا و دوورگەی بالی بکاتە ناوەندی دارایی نێودەوڵەتی، وەک ڕکابەرێکی ڕاستەقینە بۆ سنگاپور، هۆنگ کۆنگ، و تەنانەت بانکۆک. بەڵام وەڵامی کورت ئەمەیە: بۆ کەسێک کە ئەمڕۆ لە تایلەند وەبەرهێنان دەکات، ئەم پرۆژەیە هێشتا لە قۆناغی پلاندانانە و کاریگەری ڕاستەوخۆی نییە لەسەر بازاڕی خانووبەرەی تایلەند لە ماوەی 3 تا 5 ساڵی داهاتوودا. یاسای موڵکداری تایلەند بۆ بیانییەکان ڕوونە و پراکتیکی، بەڵام یاسای ئیندۆنیزیا هێشتا لە قۆناغی نەزانراوی یاساییدایە.
لێرەدا وردەکارییەکانی ئەم پرۆژەیە و ئەوەی چی مانای هەیە بۆ تۆ وەک کڕیاری کورد کە ئامانجت پووکێت یان بانکۆکە ڕوون دەکەینەوە.
ئیندۆنیزیا چ پلانێکی هەیە؟
بەپێی ڕاپۆرتی نیکی ئێشیا (Nikkei Asia)، ئیندۆنیزیا 28 ملیار دۆلار بودجەی حکوومی تەرخان کردووە بۆ دروستکردنی سەنتەری دارایی نێودەوڵەتی لە دوو شوێن: پایتەخت جاکارتا و دوورگەی بالی. ئامانجی سەرەکی ئەمە کێشانەوەی ئەو سەرمایانەیە کە ئێستا بەرەو سنگاپور و هۆنگ کۆنگ دەڕۆن.
هەروەها بەپێی بیزنس تایمز (Business Times)، ئیندۆنیزیا خەریکی ئامادەکردنی پاکێجێکی داماڵینی باجە، لەگەڵ پێشنیاری دەربازبوونی سەدابەسەد (100%) لە باجی داهاتی کۆمپانیاکان بۆ ماوەیەکی دیاریکراو، لەژێر یاسای نوێی پرۆژەی PFII (Financial Center Law).
لایەنی لاوازی سەرەکی ئەم پرۆژەیە ڕوونە: وەبەرهێنەرانی گەورە داوای دڵنیایی یاسایی دەکەن کە ئیندۆنیزیا هێشتا نەیتوانیوە بیانداتێ.
بۆچی بالی وەک بانکۆک نییە؟
ئیندۆنیزیا هیوادارە دوورگەی بالی، کە نزیکەی 4.4 ملیۆن دانیشتوانی هەیە، لەسەر بنەمای شۆهرەتی گەشتیاریی خۆی بکاتە ناوەندی دارایی، شێوازێک کە دووبای پێشتر لە ڕێگەی پرۆژەی DIFC ئەنجامی دا.
بەڵام کۆسپی سەرەکی یاساییە: بیانییەکان لە ئیندۆنیزیا ناتوانن موڵکی زەوی بە فرێهۆڵد (hak milik) بەدەستبهێنن. تەنها مافی بەکارهێنان (hak pakai، تا 80 ساڵ) و مافی بیناسازی (hak guna bangunan) بۆیان کراوەیە. ئەمە بەرامبەر بە تایلەندە، کە لەوێ بیانییەکان دەتوانن کۆندۆمینیۆم بە فرێهۆڵد بەخۆیان بکەن، واتە خاوەنداریێتی تەواو بەبێ سنووری کات.
هەروەها بونیادی ژێرخانی ئیندۆنیزیا ماوەی زۆری پێویستە بۆ گەیشتن بە ئاستی تایلەند: جاکارتا هێشتا یەکەم هێڵی مێترۆی خۆی لە ساڵی 2019 کردووەتەوە، و بالی هێشتا هیچ سیستەمێکی هێڵی شەمەندەفەری نییە. لەبەرامبەردا، بانکۆک دوو فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی، تۆڕی BTS/MRT، و سیستەمێکی بانکیی قووڵی هەیە.
ئایا تایلەند بێدەنگ دانیشتووە؟
نەخێر. بانکۆک خۆی پرۆژەی کۆمەڵگای داراییی خۆی هەیە بە ناوی One Bangkok، بە وەبەرهێنانێکی نزیکەی 3.5 ملیار دۆلار لەلایەن کۆمپانیای Frasers Property و گروپی TCC. لەلایەکی تریشەوە، پووکێت بەردەوامە لە فراوانکردنی بەشی خانووبەرەی لوکس.
ڕووداوێکی گرنگی تر: دراهەمی رۆبیای ئیندۆنیزیا نزیکەی 5% لە دۆلاری ئەمریکی بەرامبەرەکەی ون کردووە لە ساڵی ڕابردوودا. بەڵام باتی تایلەند جێگیرتر بووە، خاڵێکی گرنگ بۆ وەبەرهێنەرانێک کە بەدواداچوونی گەڕانەوەی سەرمایە بە دراوی جیهانی دەکەن.
هەروەها لە بواری ژمارەی دانیشتووان، ئیندۆنیزیا لەگەڵ 275 ملیۆن دانیشتوو بازاڕێکی ناوخۆیی زۆر مەزنی هەیە بەراورد بە 72 ملیۆن دانیشتووی تایلەند. ئەمە دەتوانێت لە درێژخایەندا لای ئیندۆنیزیا بگۆڕێت، بەڵام کاریگەری کورتخایەن و مامناوەندی لەسەر بازاڕی خانووبەرە نییە.
بەراوردی خێرا: تایلەند بەرامبەر ئیندۆنیزیا
| بابەت | تایلەند | ئیندۆنیزیا |
|---|---|---|
| خاوەنداریێتی بیانی | فرێهۆڵد بۆ کۆندۆمینیۆم | تەنها مافی بەکارهێنان/بیناسازی |
| بودجەی پرۆژە | $45 ملیار (EEC، بۆ 10 ساڵ) | $28 ملیار (سەنتەری دارایی) |
| گەشتیاری ساڵانە | زیاتر لە 35 ملیۆن (2025، TAT) | - |
| جێگیریی دراو | جێگیرتر | ~5% دابەزین بەرامبەر دۆلار |
| ژینگەی یاسایی | ڕوون و پراکتیکی | لە قۆناغی گەشەپێدان |
| گەڕانەوەی کرێ | 5-7% (بانکۆک)، 8-10% (پووکێت لە وەرزی سەرەکیدا) | نەزانراو |
پووکێت لە ساڵی 2026: هێشتا بەهێزە
بەپێی بانکۆک پۆست (Bangkok Post)، بازاڕی خانووبەرەی لوکسی پووکێت چاوەڕوانکراوە بەهێز بمێنێتەوە تا 2026، بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی زەوی لە ناوچە ڕۆژئاواییەکانی وەک باڵ تاۆ (Bang Tao)، لاگونا (Laguna)، لایان (Layan)، کامالا (Kamala)، و چێرنگ تالای (Cherng Talay). ڤیلاکانی بە براند (branded villas) لە کارایی باشتر لە کۆندۆمینیۆمەکان دەردەکەون بۆ کڕیارە دەوڵەمەندە نێودەوڵەتییەکان، ئەمە هەلێکی باشە بۆ ئەوانەی خانووبەرە لە تایلەند دەگەڕێن بۆ وەبەرهێنانی درێژخایەن.
کۆتایی: چی مانای هەیە بۆ کڕیاری کورد؟
پرۆژەی 28 ملیار دۆلاری ئیندۆنیزیا بابەتێکی گرنگە بۆ چاودێریکردن، بەڵام لە نێوان ڕاگەیاندنی پرۆژەیەکی مەزن و جێبەجێکردنی ڕاستەقینەی ئەوە، بۆشاییەکی پڕ لە یاسا، دامەزراوە، و متمانەی وەبەرهێنەران هەیە، بۆشاییەک کە تایلەند دەیان ساڵ پێش ئێستا داخستوویەتی. بۆ ئەوانەی ئەمڕۆ بڕیاری وەبەرهێنان دەدەن، بازاڕی تایلەند هێشتا باشترین هەڵبژاردنە لە سەرانسەری خاوروویی ئاسیا کاتێک باڵانسی نێوان گەڕانەوەی سەرمایە، پاراستنی یاسایی، و کوالیتیی ژیان دەکەیتە بەراورد.
ئەگەر ئامادەیت هەنگاوی یەکەم بنێیت بۆ کڕینی خانووبەرە لە تایلەند، تیمی خانووبەرە لە تایلەند ئامادەیە یارمەتیت بدات لە هەڵبژاردنی موڵکی گونجاو، لە پووکێت یان بانکۆک.
سەرچاوە: نیکی ئێشیا (Nikkei Asia)