وەڵامی راستەوخۆ: ئایا ئەم بارودۆخە مەترسییە بۆ خانووبەرەی تایلەند؟
نەخێر، بە پێچەوانەوە. لە نیوەی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٦دا نزیکەی ٣ ملیار دۆلار لە ڕێگەی IPOـی کۆمپانیا خانووبەرەییەکانی سەرانسەری ئاسیای باشوور ڕۆژهەڵات کۆکراوەتەوە، بەڵام زۆربەی ئەم بڕە پارەیە چووەتە بۆ بۆرسەکانی ڤیەتنام و مالیزیا، نەک تایلەند. ئەمە مانای نییە تایلەند لادراوە لە بازاڕ، بەڵکو مانای ئەوەیە کە سەرمایەی نهادی (institutional) بۆ شوێنێکی تر جووڵاوە، کە بۆ کڕیاری تاکەکەسی کۆندۆ لە پووکێت و بانکۆک دەرفەتێکی ڕاستەقینەی بازاڕگیری بۆ کراوەتەوە.
ئێمە لە خانووبەرە لە تایلەند ڕۆژانە لەگەڵ کڕیاران قسە دەکەین کە پرسیار دەکەن؛ ئایا کەمبوونەوەی بازاڕی بۆرسی تایلەند مانای هەڵوەشانەوەی بازاڕی خانووبەرەیە؟ وەڵام بە کورتی: نەخێر. با بزانین بۆچی.
بۆچی سەرمایە بەرەو ڤیەتنام و مالیزیا ڕۆیشت نەک بانکۆک؟
دوو هۆکاری سەرەکی هەیە. یەکەم، ڤیەتنام و مالیزیا مەرجی گونجاوتریان بۆ لیستکردنی بۆرسی دابین کردووە، لەوانە پرۆسەی سادەتر و هاندەری باجی. دووەم، بازاڕی تایلەند خۆی زۆر پێشتر گەشەی سەندووە؛ زۆربەی کۆمپانیا گەورەکان پێشتر لیست کراون، بۆیە بۆشاییەکی گەورە بۆ IPOی نوێی بەرچاو نەماوە.
لە هەمان کاتدا، باتی تایلەند لە سەرەتای ساڵەوە ٣-٤٪ بەرامبەر دۆلاری ئەمریکی بەهێزتر بووە. ئەمە نرخی سامانی تایلەندی بۆ کڕیاری بیانی گرانتر دەکات، و بەشێکە لە هۆکارەکانی جووڵانی سەرمایە بۆ بازاڕەکانی پارەی لاوازتر وەک ڤیەتنام و مالیزیا.
ژمارە و ڕاستیە سەرەکییەکان لەبارەی ئەم IPOـانەوە
- کۆی IPO: بەپێی نیکێی ئاسیا، کۆمپانیا خانووبەرەییەکانی ئاسیای باشوور ڕۆژهەڵات نزیکەی ٣ ملیار دۆلار بە یەکەوە لە نیوەی یەکەمی ٢٠٢٦دا کۆیان کردووەتەوە.
- مالیزیا لە پێشەوەیە: UI Boustead REIT یەکێک بووە لە گەورەترین لیستکردنەکان، کە نیشانەی ئارەزووی زیاتری بازاڕی پیشەسازی و بازرگانی مالیزیایە.
- بوومی ڤیەتنام: کۆمپانیاکانی وەک Dien May Xanh سوودیان لە بەرزبوونەوەی خەرجی خەڵکی ناوخۆ و شارستانیبوونەوە وەرگرتووە، لەگەڵ گەشەی ناوخۆیی داهاتی گشتی (GDP) ی ڤیەتنام بە ٦-٧٪ ساڵانە بۆ ماوەی سێ ساڵی ڕابردوو.
- جێگای تایلەند: بۆرسی تایلەند (SET) هێشتا گەورەترین پلاتفۆرمی REIT ی ئاسیانە، بە زیاتر لە ٤٠ فۆنی خانووبەرەیی و کۆی نرخی بازاڕی زیاتر لە ١٥ ملیار دۆلار، بەپێی داتای SET، بەڵام هیچ لیستکردنێکی گەورەی نوێی لە نیوەی یەکەمی ٢٠٢٦دا نەبووە.
- قازانجی کرێ: تێکڕای گەڕانەوەی کرێی کۆندۆمینیۆم لە بانکۆک ٤-٦٪ ساڵانەیە و لە پووکێت ٦-٨٪، کە باشترە لە نموونە هاوشێوەکانی مالیزیا و ڤیەتنام.
- یاسای خاوەندارێتی بیانی: یاسای تایلەند ڕێگە بە کەسانی بیانی دەدات هەتا **٤٩٪**ی کۆی ڕووبەری نهۆمەکانی بینایەکی کۆندۆمینیۆم بە شێوەی فریهۆڵد (freehold) خاوەن بن، کە یەکێکە لە ڕوونترین سیستمەکانی هەرێمەکە.
- متمانەی دەرچووکارانی تایلەندی لەسەر زەوی: سەرباری کەمبوونەوەی IPO، دەرچووکارە گەورەکانی تایلەندی بڕی گەورەیان تەرخان کردووە بۆ پووکێت. Origin Property ٣ ملیار بات تەرخان کردووە بۆ پووکێت بۆ ماوەی ٢٠٢٦-٢٠٢٨، لەگەڵ دەستپێکردنی حیسابکردنی داهاتی هۆتێل و کۆندۆ لە چارەکی چوارەمی ٢٠٢٦، لە کاتێکدا Sansiri ئامانجی ٤٠ ملیار بات پڕۆژەی نوێی لە پووکێت داناوە بۆ ماوەی چوار ساڵ، هەوڵدەدەن بگەنە هەمان بڕی گەشەپێدانی ١٥ ساڵی ڕابردووی دوورگەکە بەڵام تەنها لە ماوەی چوار ساڵدا.
ئایا ئەم بارودۆخە کاریگەری لەسەر نرخی خانووبەرەی تایلەند هەیە؟
کاریگەری راستەوخۆی نییە لەسەر نرخ. بەڵام بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ، جووڵانی سەرمایەی نهادی بۆ وڵاتانی تر فشاری ڕکابەری لەسەر بازاڕی تایلەند کەم دەکاتەوە، کە مانای ئەوەیە کڕیاری تاکەکەسی هەڵبژاردنی زیاتر و دەرچووکارانی چاندنپێدانتر بەردەست دەبن. بۆ کڕیارانی وەک ئێوە کە کۆندۆ لە پووکێت یان بانکۆک دەکڕن، ئەمە بە گشتی بۆتانی سوودمەندە: ڕکابەری کەمتری نهادی زۆرجار مانای گوشاری داخڵبوونی کەمتری کارا دەگەیەنێت.
ئایا لە نیوەی دووەمی ٢٠٢٦دا چاوەڕوانی IPOـی خانووبەرەیی تایلەندی دەکرێت؟
خەمڵاندنەکانی بازاڕ نیشان دەدەن کە SET چەند لیستکردنێک لە بواری میوانداری و لۆجیستیک ئامادە دەکات. حکومەتی تایلەندیش گفتوگۆی زیاتری هاندەری دەکات بۆ ڕاکێشانی سەرمایەی بیانی، لەوانە فراوانکردنی پرۆگرامی ڤیزای وەبەرهێنەر.
کام ناوچەکانی تایلەند ئێستا باشترین دەرفەتن بۆ وەبەرهێنان؟
پووکێت هێشتا لە پێشەوەی هەرێمەکەیە لە ڕووی گەڕانەوەی کرێ لەنێو شوێنە گەشتیارییەکانی ئاسیای باشوور ڕۆژهەڵات (٦-٨٪ ساڵانە). بانکۆک بەهۆی کۆندۆمینیۆمی لوکسی درێژی هێڵەکانی BTS و MRT دیارە. سەرنجڕاکێش، ئێستا کڕیاری بیانی نزیکەی **٧٥٪**ی کڕیارانی کۆندۆی پووکێت پێکدەهێنن، و پڕۆژەکانی وەک Peylaa Phuket لە بانگ تاو (Bang Tao) بە ٤٠٨ یەکە تایبەت بۆ ئەم داواکارییە نێودەوڵەتییە بنیاد دەنرێن. پاتایا پاش کۆرۆنا بەرەو باشبوونەوەیە، بەڵام قازانجی کرێی تێدا هێشتا نزمترە.
ڤیەتنام و تایلەند چۆن پێکەوە ڕکابەری سەرمایە دەکەن؟
ڤیەتنام کڕیاران بە گەشەی خێراتری ئابووری و کرێی کارگری هەرزانتر ڕادەکێشێت. تایلەند بە ژێرخانی پێشکەوتووتر، پاراستنی بەهێزتری مافی خاوەندارێتی، و پیشەسازی گەشتیاری چەسپاوتر ڕکابەری دەکات. بۆ وەبەرهێنەرانی نیشتەجێبوون، تایلەند هێشتا بازاڕێکی پێشبینیکراوترە.
ئایا وەبەرهێنەری نێودەوڵەتی دەتوانێت ڕاستەوخۆ لە REIT ـی تایلەندی بکڕێت؟
لە تیۆریدا بەڵێ، لە ڕێگەی بروکەرێکی نێودەوڵەتیوە کە دەستگەیشتنی SET هەبێت. بەڵام لە کردەوەدا، ئەمە پێویستی بە کردنەوەی هەژمارێکی بروکەریی تایلەندی هەیە، و کەمترین بڕی داخڵبوون بۆ REIT لە چەند هەزار باتەوە دەستپێدەکات. کڕینی ڕاستەوخۆی کۆندۆمینیۆم زۆرجار سادەتر و ڕوونترە بۆ زۆربەی کڕیاران.
بەهێزبوونی باتی تایلەندی چۆن کاریگەری لەسەر وەبەرهێنانی خانووبەرە دادەنێت؟
باتێکی بەهێزتر تێچووی داخڵبوون بۆ کڕیاری بیانی بەرز دەکاتەوە. بەڵام هەروەها گەڕانەوەی سوود زیاد دەکات کاتێک لە کاتی فرۆشتنەوەدا بۆ دۆلار یان دراوی تر دەگۆڕدرێتەوە. وەبەرهێنەرانی درێژخایەن لە کۆتاییدا سوود لە جێگیری دراو وەردەگرن.
کۆتایی: ئەم پەنجەرەیە چەندە دەمێنێتەوە؟
سەرمایەی نهادی بەرەو خانووبەرەی ئاسیای باشوور ڕۆژهەڵات زیادی کردووە، و تایلەند بۆ ماوەیەکی کورت لە ژمارەی IPOـەکاندا دواکەوتووە لە ڤیەتنام و مالیزیا. لەگەڵ ئەوەشدا، تایلەند هێشتا خاوەنی هێزە بنەڕەتییەکانییەتی بۆ کڕیاری تاکەکەسی: یاسایەکی ڕوون، قازانجی کرێی بەرز، و ژێرخانێکی پێشکەوتوو. ئێستا، لە کاتێکدا فۆنە گەورەکان سەیری شوێنی تر دەکەن، وەبەرهێنەرانی تاکەکەسی دەرفەتێکی کەمیان هەیە بۆ چوونە ناو بازاڕ بەبێ ڕکابەری سەرمایەی نهادی.
ئامادەن بۆ وەبەرهێنان لە تایلەند؟ کارناسانی خانووبەرە لە تایلەند ئامادەن یارمەتیتان بدەن بۆ دۆزینەوەی خانووبەرەی گونجاو.
سەرچاوە: نیکێی ئاسیا