وەڵامی ڕاستەوخۆ بۆ ئەوانەی مەبەستیانە لە پووکێت بکڕن
ئەگەر ئەم پرسیارە لە مێشکتدایە کە 'ئایا دەبێت لەبەر پرۆژەی گەورەی جۆهۆر پلانی کڕینی خانووبەرەم لە تایلەند بگۆڕم؟'، وەڵامەکە ڕوونە: نەخێر. پرۆژەی ٢٠ ملیار دۆلاریی کۆمپانیای گەنتینگ لە سنووری جۆهۆر-سنگاپور ئاراستەی بازاڕێکی تەواو جیاوازە، واتە تەکنەلۆجیا و کۆمپانیا نێودەوڵەتییەکان، نەک کڕیارانی خانووبەرەی گەشتیاری وەک لە پووکێت هەیە. کڕیاری کورد کە پلانی هەیە پاڵ کوپینت یان خانووبەرەیەکی گەشتیاری لە تایلەند بکڕێت، هیچ پێویستی بە گۆڕینی بیرۆکە نییە، چونکە هەردوو پرۆژە بۆ دوو جۆری کڕیاری جیاواز دروستکراون.
وەک کەسانێک کە هەموو ڕۆژێک لەگەڵ کڕیارانی کورد لە سلێمانی، هەولێر و دهۆکەوە قسە دەکەین سەبارەت بە کڕینی خانووبەرە لە پووکێت، بینیمان کە هەواڵی وەک ئەمە زۆرجار شپرزەیی دروست دەکات. بۆیە با بە وردی سەیری ژمارەکان بکەین.
پرۆژەی گەنتینگ لە جۆهۆر چییە بە ڕاستی؟
کۆمپانیای مالیزیایی گەنتینگ ڕایگەیاندووە کە ٢٠ ملیار دۆلار تیشوونی دەکات لە دروستکردنی شاری زیرەک لەسەر سنووری ناوچەی ئابووری تایبەتی جۆهۆر-سنگاپور (JS-SEZ). ئەمە گەورەترین پرۆژەی گەشەپێدانی باکووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیایە لە ماوەی زیاتر لە دە ساڵی ڕابردوودا. بەڵام گرنگ وایە بزانین: ئەم پرۆژەیە نییە دروستکردنی کۆمپلێکسی نیشتەجێبوون یان ڤیلای گەشتیاری. ئامانجی سەرەکی توێژینەوەی زیرەکی دەستکرد (AI) و تەکنەلۆجیای کشتوکاڵییە، واتە شاریی دروست دەکرێت لەسەر بنەمای تاقیگەکانی AI، ناوەندی داتا و کشتوکاڵی بەرزە.
JS-SEZ لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، بە مەبەستی ئاسانکردنی جواڵنەوەی کڕیار و سەرمایە لەنێوان سنووری مالیزیا و سنگاپور. سیستمی نیکێی ئاسیا (Nikkei Asia) ئاماژە دەدات کە ئەم ناوچەیە بۆ ئەوە دروستکراوە کە بتوانێت لەگەڵ شنجن و بەنگالۆر کێبڕکێ بکات لەسەر ڕاکێشانی سەرمایەی کۆمپانیاکان، نەک لەسەر گەشتیاری یان خانووبەرەی نیشتەجێبوون.
جۆهۆر بارۆ نزیکەی ٣٠ خولەک دوورە لە ناوەندی بازرگانی سنگاپور (CBD) لە ڕێگەی پردی کۆزوی، کە دەبێتە هۆی ئەوەی پرۆژەکە بگاتە سەرمایەی داراییی سنگاپوری بەبێ نرخی زەوی سنگاپوری. JS-SEZ چەند پاداشتێکی وەک لابردنی باج، ڤیزای ئاسانکراو و ئازادی جوڵانەوەی کاڵا پێشکەش دەکات.
گرنگە بزانین کۆمپانیای گەنتینگ گرووپ سەرمایەی بازاڕی زیاتر لە ١٥ ملیار دۆلاری هەیە و کازینۆکانی Resorts World لە سنگاپور و مالیزیا بەڕێوە دەبات، کە توانای جێبەجێکردنی پرۆژە گەورەکانی سەلماندووە.
بۆچی ئەمە شتێکی جیاواز لە پووکێتە؟
بەراوردی گەڕانەوەی کرێ (Rental Yield)
ئەم خاڵە یەکێکە لە گرنگترین جیاوازیەکان بۆ کەسانێک کە بیر لە وەبەرهێنانی خانووبەرە دەکەنەوە:
| بازاڕ | گەڕانەوەی کرێی ساڵانە | جۆری کڕیاری سەرەکی |
|---|---|---|
| جۆهۆر بارۆ (کۆندۆ) | ٣-٤٪ | کارمەندانی نێودەوڵەتی/تەکنەلۆجیا |
| پووکێت (ڤیلا و کۆندۆ) | ٦-٨٪ | گەشتیار و کڕیاری نیشتەجێبوونی وەرزی |
ئەم جیاوازییە زۆربەی زیاتر لەبەر بڕی گەشتیارە: پووکێت لە ساڵی ٢٠٢٥دا زیاتر لە ١١ ملیۆن گەشتیاری بیانی وەرگرتووە، کە بۆتە هۆی بەردەوامی داواکاری بەرز بۆ کرێی کورتخایەن و مامناوەند.
شێوازی خاوەندارێتی
لە مالیزیا، بیانیەکان دەتوانن خانووبەرەی خاوەندارێتی تەواو (freehold) بکڕن لە ١ ملیۆن ڕینگیت (نزیکەی ٢١٥,٠٠٠ دۆلار) بەسەرەوە. لە تایلەند، بیانیەکان کۆندۆمینیۆم بە ژێر سیستەمی سیوای بیانی دەکڕن (تا ٤٩٪ ی گشتی بلۆکی پرۆژەکە)، یان ڤیلا لەژێر گرێبەستی کرێی درێژخایەن (٣٠+٣٠+٣٠ ساڵ) بەدەست دەهێنن. ئەم دوو سیستەمە بەتەواوی جیاوازن و کڕیاری کورد پێویستە پێش هەر هەنگاوێک، جیاوازییەکانیان لەگەڵ شارەزایەکی یاسایی وردبکاتەوە.
بازاڕی پووکێت لە ٢٠٢٥ چۆن دەیوێت؟
ژمارەکان بۆ پووکێت لە ٢٠٢٥دا زۆر بەهێزن:
- مامەڵەی خانووبەرەی پەیوەست بە بیانی لە پووکێت نزیکەی ٢٢٪ بەرزبووەتەوە لە ٢٠٢٥دا
- نرخی کۆندۆمینیۆمی درجەی بەرز گەیشتووەتە ١٢٠,٠٠٠ تا ١٨٠,٠٠٠ باهت بۆ هەر مەتر چوارگۆشە (نزیکەی ٣,٤٠٠ تا ٥,١٠٠ دۆلار)
- بەشی بیانیەکان لە داواکاری نێودەوڵەتیی پووکێت گەیشتووەتە نزیکەی ٦٠٪ لە چارەکی سێیەمی ٢٠٢٥، و چاوەڕوانکراوە بگاتە نزیکەی ٦٥٪ لە ٢٠٢٦، بەپێی ڕاپۆرتی Nation Thailand
ئەم داواکارییە زۆربەی جیایە لە فشاری ڕەتکردنەوەی قەرزی خانووبەرە و قەرزی خێزانیی ناوخۆیی لە بانکۆک، چونکە کڕیاری بیانیی پووکێت زۆربەی بەپارەی نەقد یان لە دەرەوەی سیستەمی بانکی ناوخۆیی کاردەکات.
شرکەتی Knight Frank Thailand، بەپێی هەواڵی Bangkok Post، پێشبینی دەکات بازاڕی خانووبەرەی درجەی بەرزی پووکێت بەردەوام بەهێز بمێنێتەوە تا ٢٠٢٦، بەتایبەت لە ناوچەکانی بانگ تاو، لایان، کامالا و چێرنگ تالای، بە پێشەنگی ڤیلاکان لەسەر داواکاری کۆندۆکان.
ئایا سیاسەتی توندتری تایلەند بۆ خاوەندارێتی بیانی کاریگەری هەبووە؟
ڕایسپاردنەکانی تایلەند بۆشاییەکانی بەکارهێنانی 'کەسی نمایاندن' (nominee structure) داخستووە و چاودێری زیاتریان بۆ بەشی بیانی لە کۆمپانیاکان زیادکردووە، بەتایبەت لە کۆ پانگان و کۆ ساموئی، بەپێی ڕاپۆرتی Bangkok Post. لەگەڵ ئەوەشدا، خەمڵاندنەکانی Juwai IQI پیشان دەدەن کڕیاری بیانی هێشتا نزیکەی **٦٠٪**ی مامەڵەکانی ڤیلای لوکسی پووکێت پێکدەهێنێت، و لە ساموئی و پانگان زیاتر لە ٩٠٪. تا ئێستا ئەم توندوتیژییە کاریگەری کەمی هەبووە لەسەر داواکاریی ڕاستەقینە.
پرسیاری زۆر گرنگ: ئایا نرخی پووکێت دادەبەزێت لەبەر کێبڕکێی جۆهۆر؟
بەگوێرەی ژمارە و شیکارییەکانی ئێستا، لاواز نییە ئەمە ڕووبدات. هەردوو بازاڕ خزمەتی چینی نرخ و کڕیاری جیاواز دەکەن. خەمڵێنراوە نرخی خانووبەرەی درجەی بەرزی پووکێت ساڵانە ٨-١٢٪ گەشە بکات، کە ئەمە لەبەر کەمی زەوی بەردەست لە دورگەکەیە، نەک لەبەر کێبڕکێی پارکێکی تەکنەلۆجی لە کیشوەری ناوخۆیی مالیزیا.
کەی پرۆژەی گەنتینگ تەواو دەبێت؟
هیچ کاتنووسێکی ڕوون ڕاناگەیەندرێت. پرۆژەی بەم قەبارەیە بەشوێن مۆدێلی خشتەبەندیی چەند قۆناغی ١٥ تا ٢٠ ساڵ دەگەڕێت. یەکەم قۆناغی بیناسازی لەوانەیە لە ٣ تا ٥ ساڵدا دەرکەوێت، بەڵام شارێکی تەواو تەواوکراو ئارەزوویەکی نزیکەی دەیەی ٢٠٤٠ە.
ئایا پووکێت یاخود بانکۆک باشترە بۆ وەبەرهێناری زیرەک؟
ئەمە بەندە بە ستراتیژی کڕیارەوە. بانکۆک بازاڕێکی کۆندۆمینیۆمی لەشی ئاسانی فرۆشتنەوەی هەیە بە تۆمارکردنی ڕوون لە ڕێگەی بەڕێوەبەرایەتی زەوی. جۆهۆر هێشتا پرۆژەیەکە بە ئاسۆیەکی جێبەجێکردنی ١٠ تا ١٥ ساڵ. بۆ کڕیارانێک کە پێویستیان بە داهاتی نەقدی ئێستایە، بانکۆک زیاتر گونجاوە. بۆ کڕیارانی کورد کە ئامانجیان کرێدانی وەرزیی تووریستییە، پووکێت هێشتا بۆچوونی یەکەمە.
بۆ کۆتایی
پرۆژەی جۆهۆری گەنتینگ لە بواری ئامانج و بەرینی زۆر سەرنجڕاکێشە، بەڵام بۆ کڕیارانێک کە بەدوای خانووبەرەی گەشتیاریی داهاتبەخشدا دەگەڕێن بە سیستەمێکی خاوەندارێتیی ڕوون و بازاڕی کرێی چالاک، تایلەند هێشتا هەڵبژاردەی بەهێزتری ناوچەکەیە. پووکێت و بانکۆک شتێک پێشکەش دەکەن کە پارکێکی تەکنەلۆجی هێشتا لە ژێر بیناسازیدا ناتوانێت: بازاڕێکی کرێی چالاک، کۆمپانیای بەڕێوەبردنی سەلماوی و داواکاریی بەردەوام. تیمی خانووبەرە لە تایلەند ئامادەیە یارمەتیت بدات بۆ ئەوەی هەڵبژاردەی ڕاست بۆ بارودۆخی خۆت بدۆزیتەوە.
سەرچاوە: Bangkok Post