کڕیارێک لە نووسینگەی زەوی سەرجەم تالانگ لە پووکێت دانیشتووە. هاوبەشە تایلەندییەکەی کۆمپانیای هۆڵدینگ لەتەنیشتیدایە، پاسپۆرت و مۆری کۆمپانیا لەبەردەستیدایە. بەڕێوەبەرەکە تەنها بەڵگەنامەی کۆمپانیا نەخوازراوە، بەڵکوو داواکردووە: ڕاپۆرتی هەژماری بانکی هاوبەشە تایلەندییەکە، بەڵگەی شوغل، و ڕوونکردنەوەیەک کە پارەی کڕین لە کوێوە هاتووە. دوو ساڵ پێش ئێستا ئەم دیمەنە نایاب بوو. لە نیوەی مانگی ئایاری ساڵی ۲۰۲۶، ئەمە بووەتە ڕەوتێکی ئاسایی.
ئەگەر پلانی کڕینی خانووبەرەیەکت هەیە لە پووکێت یان شوێنێکی تری تایلەند لەڕێگەی کۆمپانیای خاوەندارێتی زەوی، ئەم گۆڕانکارییانە ڕاستەوخۆ لە کیسەکەت دادەگرن. با بزانین چی گۆڕاوە و چی پێویستە بیزانیت پێش ئەوەی هەر هەنگاوێک بنێیت.
سێ فەرمانی 'زۆر بەپەلە' چی گۆڕی؟
خانەی زەوی تایلەند سێ فەرمانی نووسراوی بە پێچەوانەی 'زۆر بەپەلە' ناردووە بۆ هەموو نووسینگەکانی زەوی لە هەموو پارێزگاکان. ئەم سێ فەرمانە پێکەوە ڕێنماییەکانی پێشووتر کۆدەکەنەوە بۆ یەک سیستەمی نیشتمانی: بنکەی زانیاری نیشتمانی بۆ کۆمپانیاکانی خاوەندارێتی زەوی، پێداچوونەوەی مانگانە بۆ داتاکان، و ڕاپۆرتی سیانەمانگانە بۆ دەزگای ناوەندی.
ئەمە واتای ئەوەیە کە نووسینگەی زەوی لە پووکێت یا کوه سامۆی یا هەر شوێنێکی تر ئیتر ناتوانن بەشێوەی جیاواز کار بکەن. هەموو داتاکان لە یەک بنکەدا کۆدەبنەوە، و کۆمپانیایەک کە لە ساڵی ۲۰۱۹ زەوییەکی کڕیوە، لە هەمان بنکەیەدا دادەنرێت لەگەڵ کڕیارێکی ئەم هەفتەیە. پێداچوونەوەی مانگانە واتای ئەوەیە گۆڕانێک لە هاوبەشان، ناهاوسەنگییەک لە فایلکردنەکان، یان ناوونیشانێکی نادروستی تۆمارکراو دەتوانێت دۆسیەیەک بکردایەوە ساڵانێک دوای مامەڵەی یەکەم.
کەی نووسینگەی زەوی داوای زانیاری زیاتر لە سەرچاوەی پارە دەکات؟
پشکنینی توندی سەرچاوەی پارە بۆ دوو حاڵەت جێبەجێ دەکرێت: مامەڵەی نەقدی زیاتر لە ٢ ملیۆن بات، یان کاتێک بەهای هەڵسەنگاوی خانووبەرەکە زیاترە لە ٥ ملیۆن بات (ئەم بەهایە بەهای فەرمی خانەی زەوییە، نەک بەهای گرێبەستی فرۆشتن).
ماددەی ٧٤ی یاسای زەوی بنەمای یاسایی دەدات بە فەرمانبەران بۆ ئەوەی پرسیار لە سەرچاوەی پارە، داهات، پیشە، و باری داراییی لایەنەکانی مامەڵەکە بکەن. ئەمە نییە تەنها بۆ کڕیاری بیانی، بەڵکوو بۆ هاوبەشە تایلەندییەکەشە. ڕاپۆرتی بانکی خانووبانیامردنی سیانەمانگانە بۆ سایتی بازکنیوز نووسیویەتی کە ئەم دوو حەدە بۆ ئەوە بەکاردێن کە بسەلمێنن پارەکە موڵکی کەسیی خاوەنەکەیەتی، نەک موڵکی هاوبەشی هاوسەرگیری، کە خۆی ئاستێکی تری دۆکیومێنت پێویستە کڕیاران پێشوەخت ئامادەی بکەن.
کاتێک کۆمپانیایەک وەکو 'کەسایەتی یاسایی بیانی' نیشانە دەکرێت چی ڕوودەدات؟
ئەگەر کۆمپانیایەک بگاتە ئاستی 'کەسایەتی یاسایی بیانی' بەگوێرەی ماددەی ٩٧ و ٩٨ی یاسای زەوی، نووسینگە دەبێت ئەمە ڕاستەوخۆ ڕاپۆرت بکات، بەبێ چاوەڕوانی خولی سیانەمانگانە.
لە حاڵەتی مەترسیداری بەرز، نووسینگەکان دەتوانن ئەمانە داوا بکەن:
- لیستی هاوبەشان
- فایلەکانی پێشکەشکراو بۆ دەزگای گەشەپێدانی بازرگانی (Department of Business Development)
- تۆمارە داراییەکان
- سەردانی شوێنی کار بکەن لە ناونیشانی تۆمارکراوی کۆمپانیا
شیکاریی یاسایی مۆنداک ئاماژە بەوە دەکات کە چوارچێوەی جیبەجێکردن ئێستا داوا دەکات کۆمیتەکانی پارێزگایی دۆزینەوەی ڕاستی پیشەگەرانی تایبەت لەخۆبگرن، وەک فەرماندەی پۆلیسی ناوچەیی، کە دەرگا وا بۆ فەرمانبەران زیاتر دەکاتەوە بۆ دەستگەیشتن بە داتای هاوبەشیێتی، باج، و کۆچبەری.
بۆچی پیلانی 'پرێفرێنس شەرز' ئێستا یەکەم شتێکە پشکنینکاران دەیدۆزنەوە؟
بۆ ساڵانێک، پیلانی کۆمپانیای ٥١/٤٩ بەرگی یاسایی بوو کە بۆیە درێژە پێدرا چونکە دەوڵەت بنکەی زانیاری و سەرچاوەی پێویستی نەبوو بۆ پشکنینی هەموو حاڵەتیک. نووسینگەی زەوی کۆمپانیایەکی 'زۆرینەی تایلەندی' دەبینی، مامەڵەکە تۆمار دەکرد، و کاغەزەکان دادەنرا.
فەرمانەکانی ٢٠٢٦ ئەم بۆشاییە بەتەواوی داتاشتوون. لەم ناوەندا، بازاڕگری پرچترین پیلانی ساڵانی ڕابردوو کاتی خۆی تێدەچووا: پرێفرێنس شەرز بە دەنگدانی سنووردار، کە تیایدا هاوبەشانی تایلەندی ٥١%ی سەرمایە هەڵدەگرن بەڵام تەنها یەک دەنگ دەدەن بەرامبەر دە دەنگی هاوبەشی بیانی. بۆ ساڵانێک ئەمە وەکو چارەسەرێکی یاسایی جوان بازاڕ دەکرا. ئەمڕۆ، ئەمە دەقاودەق ئەو نمونەیەیە کە پشکنینکاران یەکەم جار بۆی دەگەڕێن: زۆرینەیەکی تایلەندی کە دەسەڵاتی نیازراوە، نموونەی کتێبی پیلانی نمایاندنی خاوەندارێتی (nominee).
'مامۆستا حوقوقی تایلەندیمان ئامادەی کرد، بۆیە پێویستە یاسایی بێت' هیچ پاراستنێک ناداتەوە. تۆمارکردنی مامەڵەکە هەرگیز نەبووە دووپاتکردنەوەی یاسایی بوونی، و ئێستا تەنانەت هەنگاوی کۆتاییش نییە.
پیلانی کرێی ٣٠+٣٠ ساڵ چۆن دەمانگاتیرێت؟
یاسای مەدەنی و بازرگانی تایلەند ڕێگە دەدات بە تۆمارکردنی کرێی خانووبانی بۆ زیاترین ماوەی ٣٠ ساڵ. بەڵێنی نویکردنەوە کە لە گرێبەستدا نووسراوەتەوە، تەنیا بەرپرسیارێتیی کەسییە بۆ خاوەنی دیاریکراو، نەک مافێک کە بەخۆکارانە دەگوازرێتەوە لەگەڵ زەوییەکە. ئەگەر زەوییەکە دەست بگۆڕێت یان بەهۆی قەرزێکەوە دەستکەوت بکرێت، لەوانەیە کەس نەمابێت بۆ جێبەجێکردنی خولی دووەمی ٣٠ ساڵ.
ئەمە زانیاری تازە نییە، بەڵام لەگەڵ چوارچێوەی توندتری پشکنینی ئێستا، پشتبەستن بە بەڵێنی گفتوگۆیی کارێکی زیاتر مەترسیداری دەبێت.
بۆچوونی من: کۆمپانیا لەبری خانووبانی، ئایا هێشتا بەرژەوەندی هەیە؟
بۆ کڕیارێکی تایبەت بە بودجەیەکی کەمتر لە ١٠ تا ١٥ ملیۆن بات، پیلانی کۆمپانیا لە ڕوانگەی ئابووری بەبێ واتایە. فایلکردنی ساڵانە، پشکنینی حساباتی، مەترسیی سەردانی شوێنی کار، و ئەگەری زۆرکردن بۆ فرۆشتن لە ماوەی پێنج ساڵدا، هەموویان هەرچی سوودی بەراوردی بەسەر یونیتێکی ئاپارتمانیدا دەخۆن.
بۆچی؟ چونکە ئاپارتمانێک لەناو کوتای (چۆتای) بیانی پرۆژەیەک (٤٩%ی ڕووبەری فرۆشراوی پرۆژەکە)، مافی خاوەندارێتیی ڕاستەوخۆ بۆ کڕیاری بیانی دەدرێت، و چانوتی تەواو بۆ یونیتەکە دەدرێت. لێرەدا فەرمانەکانی ٢٠٢٦ کارتێکردنیان نییە.
ئەگەر بازرگانیت ڕاستەقینەیە، وەک هوتێل، کارگە، یان پرۆژەی کشتوکاڵی، لەگەڵ هاوبەشی تایلەندی ڕاستەقینە کە پارەی ڕاستەقینەی خۆی هێناوە و کڕوفرۆشی وا لە فایلەکاندا دەردەکەوێت، ئەم فەرمانانە تەقریبان دەستت نادن. پلانیشکردن بۆ نەهێشتنی کۆمپانیای بێواتا کراوە، نەک ژنی کۆمپانیای بازرگانیی چالاک.
تێبینیەکی دیاریکراو: جیبەجێکردن لەسەر پارێزگا جیاوازی هەیە. پووکێت، کوه سامۆی، پاتایا، و چیانگ مای ناوچەی توانای بەرزی چاودێری، لەکاتێکدا نووسینگەی زەوی لە دیهاتی ئیسان لە کوارتێری یەکەمدا سەردانی شوێنی کار نەگرتووە. خێراییەکە جیاوازە، بەڵام بنچینەی یاساییەکە جیاواز نییە. تەنها کاتی گەیشتنی چاودێری بۆ خانووبانێکی دیاریکراو جیاوازە.
چۆن پێشوەخت خۆتان ئامادە بکەن ئەگەر ئێستا زەویتان لەڕێگەی کۆمپانیاوە هەیە؟
ئەگەر خانووبانیت ئێستا لەڕێگەی کۆمپانیایەکی تایلەندییەوە هەیە، پێش کۆتایی سیانەمانگ کاغەزەکانت وەربگرەرەوە و ئەم سێ خاڵە بپشکنە:
- ئایا هاوبەشە تایلەندییەکان بەڕاستی پارەی هاوبەشیی خۆیان داوە؟
- ئایا ناونیشانی تۆمارکراوی کۆمپانیا لەگەڵ کارە ڕاستەقینەی ئێستا یەکسانە؟
- ئایا فایلکردنی ساڵانە بۆ هەموو ساڵانی کار پێشکەشکراوە؟
ئەمانە یەکەمین خاڵانەن کە نووسینگەی زەوی چاویان تێدەبڕن، و چاکسازیان زۆر کەمتر تێچووی هەیە پێش ئەوەی پرسیار بکرێت، تا دوای ئەوە.
تاکە تێبینی نیوگرینج: ئەگەر هاوسەری بازرگانیت پشوودار نییە یا کۆمپانیاکەت تەنیا بۆ خاوەندارێتیی یەک خانووبان دامەزراوە، پێش ئەوەی نووسینگەی زەوی خۆی ئەم پرسیارە بخاتەوە، پرسیار لە مامۆستایەکی حوقوقی متمانەپێکراو بکە.
سەرچاوە: مۆنداک