کڕیارێک بە چێکی بانکی 4 ملیۆن باهت دەچووە فەرمانگەی زەوی بانگلامۆنگ، لیستەکی هەڵبژاردەکانی کۆمپانیای تایلەندیش پێیدا. ساڵێک لەمەوبەر ئەم مامەڵەیە لە نیو کاتژمێردا مۆر و تۆمار دەکرا. بەڵام لە مایسی 2026 بەدواوە، یەکەم پرسیارەکان بۆتەوە جیاواز: پارەکە لە کوێوە هاتووە؟ پیشەکەت چییە؟ بۆچی هاوبەشانی تایلەندیت کە 51%ی کۆمپانیاکەیان هەیە، هەرگیز پشکی قازانجیان وەرنەگرتووە؟
ئەمە یاسایەکی نوێ نییە. لە مایسی 2026دا، بەڕێوەبەرایەتی زەوی تایلەند (Department of Lands) سێ ئاگادارینامەی بە پێچەوانەی 'زۆر بە پەلە' ناردووەتە هەموو فەرمانگەکانی زەوی لە هەر 76 پارێزگاکەی وڵات. ئەمە تەنیا میکانیزمێکی یەکگرتووی جێبەجێکردنی ئەو یاسا کۆدی زەویانەیە کە زیاتر لە بیست ساڵە بوونیان هەیە، بەڵام بە شێوەیەکی جیاواز لە هەر پارێزگایەکدا جێبەجێ دەکرێن. گۆڕانکارییەکە ساکارە: چاودێری چیتر یەک جار لە ڕۆژی تۆمارکردن نییە. ئێستا بەردەوامە.
سنووری 2 ملیۆن و 5 ملیۆن باهت چییە؟
هەر مامەڵەیەکی نەقدی زیاتر لە 2,000,000 باهت ئێستا پشکنینی سەرچاوەی پارە، داهات، پیشە و باری داراییی گشتی کڕیار دەخوڵقێنێت. هەروەها هەر کاتێک نرخی هەڵسەنگاندنی کۆمەڵگای موڵکێک لە 5,000,000 باهت تێپەڕبکات، هەمان پۆلی پشکنینی توند جێبەجێ دەکرێت, بێگومان جیاواز بێت شێوازی پارەدانەکە چۆن بووبێت, نەقدی یا بانکی. ئەم دوو سنوورە بەبێ هیچ هەڵبژاردنێکی هەڕەمەکی دانراون: 2 ملیۆن باهت لە خوارتری نرخی زۆربەی ڤیلاکانە کە زەوییان پێوەیە، لەکاتێکدا زۆربەی مامەڵەکانی ناوخۆیی نێوان تایلەندییەکان لە پارێزگاکاندا لادەدرێن. بە واتایەکی تر، ئەمە فلتەرێکی وردکارانەیە کە تایبەت بۆ ئەو بەشەی بازاڕەیە کە ڕووی لە بیانییەکانە.
بانکەکانیش بەشی خۆیان لە پرۆسەکە توندتر کردووە. چەند بانکێک ئێستا داوای سێ مانگ خشتەی بانکی دەکەن پێش ئەوەی پارە بۆ کڕینێکی کۆمپانیا ئازاد بکرێت.
بنەمای کۆمپانیای نۆمینی: چۆن دروست بووە و بۆچی هەمیشە نایاسایی بووە؟
ئەو بنیادەی ئێستا پارچە بە پارچە دەڕووخێنرێت، تەمەنی لە زۆربەی ئاپارتمانەکانی فوکێت گەورەترە. یاسای کۆدی زەویی تایلەند ڕێگری کردووە لە خاوەنداریی ڕاستەوخۆی زەوی لەلایەن بیانییەکان, بەبێ چەند نەبوونەوەیەکی کەم, بازاڕیش چەند دەیە لەمەوبەر وەڵامی خۆی دایەوە: کۆمپانیای بەرچاودانراوی تایلەندی. 49% لەلایەن بیانییەکەوە، 51% لەلایەن هاوبەشانی تایلەندییەوە کە لە کارەکاندا هیچ سەرمایەیەکیان دانەنراوە، هیچ ڕۆڵێکیان لە بەڕێوەبردنیش نییە، و زۆربەی کات هیچ نەیاندەزانی کە بە تیۆری خاوەن ڤیلایەکی 25 ملیۆن باهتن.
پاڕاستنە بازرگانەکان ساڵانێکی درێژ ئەم بنیادەیان بە چارەسەرێکی کارپێکەر فرۆشتووە. بەڵام بە شێوەیەکی فەرمی، ئەمە هەرگیز چارەسەرێکی یاسایی نەبووە. بەشی 113ی کۆدی زەوی بە ڕوونی قەدەغەی کردووە کە هاووڵاتییەکی تایلەندی زەوی بگرێت لە پێناوی بیانییەک.
ئەوەی گۆڕا وشەکانی یاسا نەبوون، بەڵکوو توانای دەوڵەت بۆ بینینی هەموو وێنەکە بە یەکجار بووە. پێش 2026، هەر فەرمانگەیەکی زەوی بە جیا کاری دەکرد. کۆمپانیایەک لە بانکۆک تۆمارکراوبوو دەیتوانی زەوی لە سورات ثانی بکڕیت، بێ ئەوەی کەس تۆمارەکانی DBD (بەڕێوەبردنی بازرگانی) لەگەڵ خشتەی خاوەنداریی زەوی بەراوردبکرێت. ئێستا بنکەدراوەیەکی ناوخۆیی نەتەوەیی و بەردەوام نوێکراوەیە کە کۆمپانیای خاوەنداری زەوی چاودێری دەکات، ئەو بۆشاییە دادەخات. پشکنینێکی یەکجار دەبێتە چاودێریی بەردەوام, واتا مامەڵەیەک کە لە 2019دا داخراوە، هەشیا دەتوانێت لە خولێکی پشکنین لە 2027دا دووبارە سەرهەڵبدات.
پشکنینی نوێ چۆن کار دەکات؟
فەرمانگەکانی زەوی ئێستا پێویستە بنکەدراوەیەکی نەتەوەیی و بەردەوام نوێکراوە دروست بکەن و ئاسایش بگرن سەر هەموو ئەو کەسایەتییە یاسایییانەی کە زەوی هەیانە، هەر یەکێکیشیان بۆ نیشانەی بنیادی نۆمینی بپشکنن.
کۆمپانیاکانی کە وەکوو مەترسیدار نیشان دراون, بەپێی ڕێژەی خاوەنداریی بیانی و چەند پێوەرێکی تر, ڕووبەڕووی پشکنینێکی قوڵتر دەبنەوە:
- خشتەی هاوبەشان
- تۆمارکراوەکان لەلای بەڕێوەبردنی بازرگانی (DBD)
- گرێبەستەکان
- لە هەندێک حاڵەتدا سەردانی شوێنی موڵکەکە بۆ دڵنیابوونەوە لە شێوازی بەکارهێنانی
خاڵێکی گرنگ ئەوەیە: هەڵگیرساندن بۆ پشکنین بەخۆیی سەلماندنی سەرپێچییەک نییە. ئەمە تەنیا پرۆسەیەکی پشکنینە، نەک بریارێکی کۆتایی. بنکەدراوەکە هەموو کۆمپانیایەک لەخۆ دەگرێت کە خاوەن زەوییە، تەنانەت کۆمپانیای بەتەواوی تایلەندی، پشکنینی توندتر تەنیا لەبەر پێوەری تایبەت هەڵدەگیرسێت.
لە فوکێتیشدا تاکو ئێستا زیاتر لە 600 کۆمپانیا ژێر پشکنینی بەڕێوەبردنی تاوانی تایبەتی تایلەند (DSI) و وەزارەتی بازرگانی کەوتوونەتە، بەشێکی بازرگانی توندتر کە لە 1ی ئابی 2026ەوە بەپێی فەرمانی 2/2569 قووڵتر بووە.
بۆچی خانووبەرە لە تایلەند ئێستا کۆمپانیای تایلەندی پێشنیاز ناکات بۆ کڕینی ماڵی شەخسی؟
بۆچوونی خانووبەرە لە تایلەند ڕوونە: بنیادی کۆمپانیای تایلەندی وەکوو ئامرازێک بۆ خاوەنداریی ماڵی شەخسی بەگشتی سووکایەتی کاتی خۆی تێپەڕکردووە. نەک لەبەر ئەوەی هەموو بنیادێکی هەبووی بەیانی سبەی هەڵدەوەشێتەوە، بەڵکوو مەترسییەکی پێوەیە کە کۆتایی نییە و بەسەر کاتێکی درێژدا درێژ دەکرێتەوە، و پێوانەیەکی نادیار زۆر سەخت فرۆشرێت کاتێک دەیانەوێت موڵکەکە بفرۆشنەوە.
بۆ کڕیارانی کە موڵک دەکڕن بۆ نیشتەجێبوون یا بۆ کرێدان، ئاپارتمانێک لە چوارچێوەی سنووری خاوەنداریی بیانی بەتەواوی (تاکوو 49%ی گشتی ڕووبەری بینایەک، بەپێی یاسای کۆنداۆمینیۆم) یا کریگرتنی زەویی درێژخایەن کە بەشێوەی یاسایی تۆمار کرابێت، جۆرێک پێشبینیکردن دەبەخشن کە ڕێگای کۆمپانیا چیتر نایتوانێت مسۆگەری بکات.
بەڵام ئیستیسنایەکی ڕاستەقینەیش هەیە. ئەگەر کۆمپانیای تایلەندیت بەڕاستی بازرگانییەکی جێبەجێ دەکات, هۆتێل، چێشتخانە، کاری کشتوکاڵی, لەگەڵ داهاتی ڕاستەقینە، باج، مووچەی کارمەندان و هاوبەشانی تایلەندی کە بەڕاستی سەرمایەیان دانراوە، ئەوا هیچ لەمانەی سەرەوە بەسەر تۆدا جێبەجێ نابێت. ئەمانە ڕاستەوخۆ ئەو بنیادانەن کە یاساکە هەمیشە بۆ پاراستنیان دانراوە.
ئایا دەشێت زەوییەکی کڕدراو لە ڕێگەی کۆمپانیاوە پێش 2026 داگیر بکرێت؟
نا بە شێوەیەکی خۆکار. ئاگادارینامەکان پشکنین دەخەنە ڕوو، نەک داگیرکردنی بەدواداچوونی. بەڵام ئەگەر پشکنینێک خاوەنداریی نۆمینی بسەلمێنێت، کۆدی زەوی ڕێگا دەدات بە فرۆشتنی زۆرەملێی موڵکەکە لە ماوەیەکی دیاریکراودا، لەگەڵ بەرپرسیارێتی تاوانی بۆ هاوبەشانی نۆمینی تایلەندی.
خاڵێکی وردی سەرنجڕاکێش: هەوڵدان بۆ 'خاوێنکردنەوەی' بنیادێک بەدواداچوونەوە, وەکوو کڕینی هاوبەشی زیاتر یا گۆڕینی هاوبەشان ڕاستەوخۆ پێش مامەڵەیەک, زیاتر سەرنج ڕادەکێشێت نەک لادانی سەرنج. توێژەران خشتەی هاوبەشان و مێژووی تۆمارکردنی DBD دەخوێننەوە، و گۆڕانکارییەکی کتوپڕی خاوەنداری لە کۆمپانیایەک بێ داهات وەکوو ئەوە دەخوێنرێتەوە کە بەڕاستی هەیە.
کاتی مامەڵەکان چەندە درێژتر بووەتەوە؟
پشکنینی سکرینینگ خۆی سەلماندنی هەڵەیەک نییە، بەڵام کات دەخوازێت. مامەڵەیەک کە پێشتر بە یەک سەردانی فەرمانگە داخرا دەبوو، ئێستا دەتوانێت دوو تاکوو چوار هەفتە درێژ بکرێتەوە ئەگەر فەرمانگەکە خشتەی بانکی، سەلماندنی داهات، یا ڕوونکردنەوەی سەرچاوەی پارە داوا بکات. ئەگەر کڕیارێک بۆ تۆمارکردن بە تایبەتی فڕۆکە دەگرێت، پێویستە کاتی زیادە دابنێت و لادانی خۆکار بۆ داخستنی هەمان ڕۆژ نەکات.
هەنگاوی کرداری بۆ خاوەن کۆمپانیاکان
هەنگاوی کرداری ئێستا ساکارە: بەڵگەنامەی خاوەنداریی زەویت و بەڵگەنامەکانی دامەزراندنی کۆمپانیاکەت بهێنە دەرێ و پشکنینێکی سەربەخۆ لە بنیادەکە بکە پێش ئەوەی فەرمانگەی زەوی ئەم کارە بۆت بکات. ئەگەر بنیادەکە بەتاڵ بووبێت، باشترە بە دەستی خۆتی و بە کاتی خۆتی چارەسەری بکەیت.
سەرچاوە: Calinka Thailand (Dzen)